8.4. Musicals van het ‘grote toneel'

© Walter Roozendaal - www.muzemuzette.com - en Janine Slijkhuis - www.janineslijkhuis.nl - klik hier voor meer informatie

Veel mensen vinden het geweldig om in een bekende Broadway- of West-Endmusical te spelen. Een ander voordeel is dat de titel vaak al makkelijk publiek trekt. Daarnaast kan je er over het algemeen vanuit gaan dat de musicals van het ‘grote toneel’ kwalitatief goed zijn. Maar er zijn een aantal punten waar je rekening mee moet houden bij de keuze van zo’n musical.

Ten eerste is er natuurlijk de haalbaarheid van de productie. De musicals zijn geschreven voor volwassen professionele zangers/acteurs. Deze musicals vragen veel van zowel de spel- als van de zang- en danskwaliteiten. Dat wil niet zeggen dat je nooit bekende musicals kan spelen met kinderen. Vooral voor een gevorderde groep is het een goede optie. Het publiek verwacht natuurlijk niet het professionele niveau. Kijk goed naar de spel- en zangeisen voor de rollen in de musical die je wilt gaan spelen. Is dat haalbaar met jouw spelersgroep? Er is namelijk niets pijnlijker dan een kind op het toneel dat een rol moet spelen, zingen of dansen, die het eigenlijk niet aan kan. Als je bijvoorbeeld voor West Side Story kiest, dan moet je een aantal zeer goede dansers hebben. En de twee hoofdrolspelers moeten zeer goed getrainde zangers zijn.

Ook organisatorisch zijn er een aantal uitdagingen bij het spelen van bekende musicals. Voor veel musicals is het niet mogelijk om de opvoeringrechten te krijgen als amateurgezelschap. Ten eerste omdat rechten van musicals als bijvoorbeeld  Les Miserables  en Cats gewoon niet worden vrijgegeven door de producenten. Bovendien leggen grote producenten in Nederland vaak al jaren van tevoren de rechten vast voor musicals die ze mogelijk de komende vijf jaar gaan spelen. Ook amateurgezelschappen mogen in die periode meestal de musical niet opvoeren in Nederland. En als de rechten wel vrij zijn, dan is de licentie voor een opvoering vaak erg duur (€1000,- voor drie voorstellingen is zeker geen uitzondering).

Er zijn verenigingen die dit probleem creatief oplossen door de musical onder een andere naam op te voeren. Zo zijn er amateurproducties geweest als Zonsondergang Boulevard en Het Theaterspook. Deze gezelschappen speelden gewoon Sunset Boulevard en The Phantom of the Opera. Omdat de opvoering niet wordt gemeld bij het auteursrechtenbureau en er geen licentie is afgegeven voor de voorstelling, beschik je in zo’n geval ook niet over de partituren en het libretto. Bij bekende musicals zijn deze echter ook via vele andere wegen te bemachtigen. De bladmuziek en libretto’s zijn vaak uitgegeven en te koop in speciaalzaken (The Colony in New York, The Dress Circle in Londen, The Sound of Music in Essen of The International Theatre & Film Bookshop in Amsterdam). Van veel musicals zijn er zelfs complete orkestbanden verkrijgbaar.
Als bestuur moet je echter goed beseffen dat zo’n voorstelling een inbreuk is op het auteursrecht. Er bestaat dus een risico voor een claim van de producent. En zo’n claim zal over het algemeen het faillissement van je vereniging betekenen. Meer informatie over de gevolgen van inbreuk op het auteursrecht is verderop in dit hoofdstuk te vinden.

Een andere mogelijkheid om bekend musicalrepertoire te spelen is gebruikmaken van compilaties. Je gebruikt dan stukken uit verschillende musicals van verschillende componisten en schrijft zelf een verhaal. Voor het gebruik van de muziek kun je via Buma dan een licentie krijgen. Leden van BALK kunnen hiervoor gebruik maken van het collectieve contract dat BALK met Buma heeft afgesloten. Informeer altijd vooraf bij BALK over de exacte voorwaarden als je gebruik wilt maken van dat contract.